Crisismanagement als leiderschapscompetentie: wat supply chain leiders kunnen leren van topbestuurders

Elke organisatie denkt klaar te zijn voor een crisis. Tot er eentje uitbreekt. Dan zie je pas hoe stevig de fundamenten zijn, of juist hoe snel alles kan instorten. Dat geldt voor multinationals, maar zeker ook voor supply chain organisaties die dagelijks opereren in complexe, internationale netwerken waar weinig ruimte is voor fouten.

Twee crises, twee uitkomsten

De winter van 2022 trof Southwest Airlines hard. Een storm leidde tot de annulering van zeventienduizend vluchten, twee miljoen passagiers strandden en het bedrijf leed een verlies van naar schatting 800 miljoen dollar. De echte boosdoener was niet het slechte weer, maar een verouderde IT-infrastructuur die al jaren werd verwaarloosd. Communicatie brak samen en teams improviseerden in isolement.

Microsoft ervoer in maart 2021 een grote storing waarbij miljoenen gebruikers van Teams, Outlook en Microsoft 365 plotseling geen toegang meer hadden tot clouddiensten. Toch bleef de schade beperkt. Een geïntegreerde crisisrespons trad vrijwel onmiddellijk in werking, de storing werd dezelfde dag verholpen en in de maanden erna investeerde Microsoft actief in systeemredundantie en transparante communicatie over incidenten. Microsoft werd er sterker van.

Wat maakt het verschil? Onderzoekers van de Radboud Universiteit stelden precies deze vraag aan leiders die crises uit eerste hand hebben meegemaakt: voormalige premiers, CEO’s, bestuursvoorzitters, een centrale bankpresident, een nationale defensiechef en een nationale brandweercommandant. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in MIT Sloan Management Review.

Zeven competenties die het verschil maken

Op basis van diepte-interviews identificeerden de onderzoekers zeven capaciteiten die organisaties moeten ontwikkelen om een crisis te doorstaan. Wat opvalt: de meeste organisaties beschikken over deze capaciteiten, maar slechts gedeeltelijk of ongelijk verdeeld. Het gaat er dus niet alleen om óf een organisatie ze heeft, maar hoe volwassen ze zijn ontwikkeld.

• Situationeel bewustzijn: snel en accuraat begrijpen wat er werkelijk aan de hand is, ook als informatie onvolledig of tegenstrijdig is.
• Besluitvaardigheid onder druk: handelen op basis van onvolledige informatie zonder te verlammen.
• Communicatieve helderheid: intern en extern helder communiceren, ook als je het antwoord nog niet compleet hebt.
• Teamcohesie: teams gefocust en gemotiveerd houden juist wanneer de druk het hoogst is.
• Aanpassingsvermogen: flexibel meebewegen naarmate de situatie zich ontwikkelt, zonder het grotere doel uit het oog te verliezen.
• Lerende organisatie: na een crisis structureel verbeteren op basis van wat er is geleerd.
• Systemisch denken: begrijpen hoe onderdelen van de organisatie met elkaar verbonden zijn en hoe een lokale verstoring systemische gevolgen kan hebben.

Wat dit betekent voor supply chain leiders

Voor supply chain en operations professionals zijn deze inzichten direct toepasbaar. Supply chains zijn bij uitstek complexe, onderling afhankelijke systemen. Een verstoring bij één leverancier, een blokkade in een haven of een plotselinge vraagpiek kan het hele netwerk raken. Wie deze zeven crisiscompetenties beheerst, is niet alleen beter bestand tegen verstoringen, maar kan ze ook omzetten in verbeteringen.

De vraag is dan ook niet of er ooit een crisis komt, maar of je de juiste leiders in huis hebt om er effectief mee om te gaan. Dat begint bij recruitment. Supply chain managers en directeuren selecteren die aantoonbaar hebben laten zien te kunnen functioneren onder druk is geen luxe, het is een strategische noodzaak.

Leiderschap als strategische investering

Veel organisaties investeren in processen, systemen en technologie om risico’s te beheersen. Verstandig. Maar technologie alleen redt geen organisatie als het leiderschap tekortschiet. De casussen van Southwest en Microsoft laten dat glashelder zien: het waren niet de systemen maar de mensen en hun beslissingen die het verschil maakten.

Een veerkrachtige supply chain organisatie bouwen betekent ook een sterk leiderschapsteam bouwen. Leiders die systemisch denken, helder communiceren en snel kunnen schakelen zonder de lange termijn uit het oog te verliezen. Of het nu gaat om vaste aanstellingen via executive search of flexibele inzet via interim management, de kwaliteit van leiderschap bepaalt in grote mate hoe een organisatie een crisis doorstaat én wat ze er daarna van maakt.

Wil je weten welke leiderschapsprofielen passen bij een veerkrachtige supply chain organisatie? Inspired Search helpt je bij het vinden van leiders die het verschil maken, ook onder druk.

Bronvermelding: Rick Aalbers, Killian McCarthy, and Arjan Groen.

Rick Aalbers is a full professor of corporate restructuring and innovation at Radboud University. Killian McCarthy is an associate professor of strategy at Radboud University and a full professor of practice at the Kyiv School of Economics. Arjan Groen is an interim executive specializing in strategic change and a visiting lecturer at Radboud University and Vrije University Amsterdam.

, Tue, 31 Ma, https://sloanreview.mit.edu/article/level-up-your-crisis-management-skills/